بررسی ابعاد حضور زنان در اجتماع و راهکارهای رسیدن به فرهنگ مطلوب: (مطالعه ای با رویکرد مهندسی فرهنگی)

نویسندگان

1 استادیار گروه جامعه شناسی دانشگاه الزهرا

2 دانشگاه علوم انتظامی امین

3 دانشجوی دکتری مشاوره دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

 



امروزه حضور زنان در عرصه های اجتماعی و عمومی به واسطه نوگرایی افزون تر شده است؛ اما فرهنگ پدیده ای پویا است و امری ثابت و لایتغیر نیست، می توان با شناخت الگوهای تحول فرهنگ، در جهت مدیریت و ساماندهی آن تلاش نمود، در این میان، مهندسی فرهنگی ابزاری کارآمد برای برنامه ریزی و مدیریت تغییرات فرهنگی است.
این مقاله با رویکرد مهندسی، حضور زنان در اجتماع را ، در سه سطح فرهنگ آرمانی، فرهنگ موجود و فرهنگ هدف مورد مداقه قرار می دهد 
این مقاله از نوع توصیفی است که با استفاده از روش کیفی و تکنیک‌های مطالعه اسنادی و تحلیل محتوای بدست آمده است.
نتایج نشان می‌دهد در سطح آرمانها و اندیشه های اسلامی نقش آفرینی زنان علاوه بر حوزه خانواده در عرصه های اجتماعی نیز به رسمیت شناخته شده است. تحلیل محتوای سخنرانی ها نیز نشان می‌دهد که در سطح وضعیت موجود نقاط قوت حضور زنان شامل افزایش تحصیلات، افزایش فعالیتهای علمی، اقتصادی و کارآفرینی ؛ نقاط ضعف شامل افزایش اقتضائات نقشی چندگانه، مصرف گرایی، تعارض های ارزشی و نگرشی، فرصتها شامل توجه به نقش آفرینی زنان در عرصه های اجتماعی در قانون اساسی و سخنان مقام معظم رهبری و در نهایت تهدیدات شامل بحران هویت زنان، حاکمیت نگرش مردسالار در جامعه، انحرافات زنان و مسئله اشتغال آنها است.راهکارهای رسیدن به فرهنگ هدف شامل توجه به تغییرات موجود در جامعه، سیاستگذاری مورد وفاق، تعامل نهادهای مختلف، عدم خنثی سازی فعالیت ها و نظارت دولت می باشد.

کلیدواژه‌ها


-         قرآن کریم

-          ادیبی، حسین، انصاری ، عبدالمعبود( 1358) نظریه های جامعه شناسی، تهران، انتشارات جامعه

-         آذربایجانی، مسعود( 1388) " اسلام و اشتغال زنان" فصل نامه تخصصی طهورا در عرصه مطالعات زنان و خانواده، سال دوم ، شماره چهارم

-         البرزی. ش و خیر، م (1387) راهکارهای اجرایی حضور زنان در برنامه ریزیهای کلان کشور از دیدگاه زنان توانمند دانشگاهی، زن در توسعه و سیاست، بهار 87، شماره 20 صص 28-

-         آدمیان ، مرضیه و همکاران (1391 ) ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ﺳﺒﻚ ﭘﻮﺷﺶ زﻧﺎن ، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﻋﻠﻤﻲ ﭘﮋوﻫﺸﻲ زن و  ﺟﺎﻣﻌﻪ،  ﺳﺎلﺳﻮم ،  ﺷﻤﺎره ﭼﻬﺎرم

-         ارمکی، تقی و ملکی امیر(1386) رابطه ارزشهای سنتی و مدرن در سطح خرد و کلان، فصلنامه نامه علوم اجتماعی، دوره 30،شماره 10،اردیبهشت 86، صص 110-135

-         اینگلهارت، رونالد (1382) تحول فرهنگی در جامعه پیشرفته صنعتی( ترجمه مریم وتر). تهران، انتشارات کویر

-         بانکی پورفرد، امیر حسین(1393) نقش و رسالت زن جلد 3 و 4، گزیده بیانات حضرت آیت الله العظمی سید علی خامنه ای (مد ظله العالی) رهبر معظم انقلاب اسلامی، موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی

-         بنی فاطمه، حسین؛ نازیلا، مهبد(1389)" جایگاه اشتغال زنان از منظر دانشجویان" ، فصلنامه علوم اجتماعی، دوره 4،شماره 8، بهار 89 ، صص 45-33

-         تقوی، نعمت اله و سلطانی ، مینا(1388) بررسی عوامل موتبط با گرایش زنان دانشجو به اشتغال خارج از خانه، فصلنامه مطالعات جامعه شناسی، دوره1، شماره 3،صص167-149، تابستان

-         جریانی، حمید(1389) بررسی آماری جرایم زنان( با تأکید بر محکومیت حبس) نشریه حقوقی دادگستری، دوره 74، شماره 72، صص 117-91

-         رستگارخالد، امیر(1385) " اشتغال زنان و ضرورت کنترل فشارهای ناشی از کار خانگی، فصلنامه دانشور رفتار، دوره 13، شماره 19،صص 52-33

-         سخنرانی مقام معظم رهبری(1383)

-         شفیعی ، محمد (1392) ضرورت های سند مهندسی فرهنگی در خصوص زنان ، نشریه حورا، شماره6

-         صادقی فسایی، سهیلا. کریمی، شیوا( 1383) "بررسی جامعه شناختی کلیشه های جنسیتی در سریال های تلویزیون."، پایان نامه کارشناسی ارشد.دانشگاه تهران

-         ﺻﺎدﻗﻲ، سهیلا و لاریجانی ، مهسا  (1389) مطالعه جامعه ﺷـﻨﺎﺧﺘﻲ آزارﺟﻨـﺴﻲ زﻧﺎن در ﻣﺤﻴﻂ ﻛﺎر، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﺔ زنان در توسعه و ﺳﻴﺎﺳﺖ

-         صادقی ، سهیلا ، مقدم ، سمیه (1391) مسئله شناسی زنان بنا بر روایت زندگی ، فصلنامه پژوهشی رفاه اجتماعی ، سال سیزدهم ، شماره 49

-         طالبی، سارا و همکاران (1390) تقابل فرم و محتوا در نقش زنان در تصویر خانواده ، فصلنامه تحقیقات فرهنگی، سال چهارم ، شماره 2

-         خزعلی، کبری(1392) نگاهی متعادل در خصوص زنان از ضرورت‌های سند مهندسی فرهنگی، نشریه حورا، شماره 6

-         عزیزی ، فیروزه (1389) ﻧﮕﺮﺷﻲ ﺑﺮ ﻣﺸﺎرﻛﺖ زنان در ﻋﺮﺻه ﻋﻠﻢ و ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی درجهان ،پژوﻫﺸﻨﺎﻣﺔ زﻧﺎن،ﭘﮋوﻫﺸﮕﺎه ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ  ﻋﻠﻮم اﻧﺴﺎﻧﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ، ﺳﺎل اول، ﺷﻤﺎرة  اول

-         گزارش وضعیت اجتماعی ایران( 1390) به کوشش جمعی از نویسندگان، تهران، نشر نی

-         گیدنز، آنتونی(1387) جامعه شناسی، تهران، نشر اگه

-         لبیبی، محمدمهدی(1393) خانواده در قرن بیست و یکم( از نگاه جامعه شناسان ایرانی و غربی)، تهران، نشر علمی

-         لرستانی ، فریبرز(1382) جنبش اجتماعی زنان ایران ، فصلنامه پژوهش زنان ، دوره 1 ، شماره 6

-         لاریجانی( 1389) مطالعه جامعه شناختی آزار جنسی زنان در محیط کار، پایان نامه کارشناسی ارشد گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

-         ناظمی اردکانی، مهدی( 1390) مبانی و چگونگی ترسیم نقشه مهندسی فرهنگی کشور، تهران، انتشارت آوای نور