هژمونی، رسانه و ورزش: تحلیل گفتمان بازتاب رسانه‌ای مسابقات فوتبال در مطبوعات مورد مطالعه: دهه‌ی 1340 تا دهه‌ی 1370

نویسندگان

1 گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 پژوهشگر مستقل

چکیده

 



این پژوهش تلاش دارد با بررسی بازتاب رسانه‌ای تعدادی از مسابقات فوتبال که در شرایط حساس سیاسی و اجتماعی در دهه‌های 40، 50 و 60 شمسی انجام شده، اولاً تحلیلی از کشمکش بین گفتمان‌ها در هر دوره به دست دهد؛ و ثانیاً الگوی گفتمان هژمونیک در هر دوره را شناسایی کند. بدین منظور، با تکیه بر روش تحلیل گفتمان لاکلو و موف ، سه مسابقه فوتبال از سه دهه از طریق نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و بررسی شده است. این سه مسابقه عبارت است از مسابقه ایران و اسرائیل در اردیبهشت 1347، مسابقه ایران و هلند در خرداد 1357 و مسابقه ایران و کره جنوبی در مهر ماه سال 1369. یافته‌ها نشان می‌دهند که روایت‌ها از مسابقه ایران و اسرائیل درسال 47 بیشتر واقعه‌نگار است و لحن اسطوره‌ای در آن ناپخته و خالی از رجزخانی است؛ متن‌های مربوط به خرداد 1357 در شیوه‌ی روایت و بیان حامل عناصر آرمانی و انقلابی است، و در دهه شصت پخته‌تر و تا حد زیادی ایدئولوژیک می‌شود. در نهایت، بر اساس یافته‌های این پژوهش در دهه 40 و 50 شاهد نوسان گفتمان میان «واقع‌گرایی» و «آرمان‌گرایی» هستیم؛ پس از انقلاب در گفتمان آرمان‌گرایان «هویت ملی» تبدیل به «هویت دینی» می‌شود و «مرزهای ایدئولوژیک» جایگزین «مرزهای جغرافیایی» می‌گردد. همچنین مفاهیمی چون امت و اسلامیت جایگزین ملت و ایرانیت میشود. بنابراین در متون سه دهه 40 ، 50 و 60 گفتمان‌های «واقع‌گرا»، «آرمان‌گرا» و « دینی» قابل شناسایی است.

کلیدواژه‌ها


- Baudrillard, J. (2010). In the shadow of the silent majorities. Translation By yazdanjoo. Third Edition. Markaz Publication. Tehran. (Persian)

- Barthes, R. (2011). Myth today. Translations By daghighian. Fifth Edition. Markaz Publication. Tehran. (Persian)

-Bishop, H., & Jaworski, A. (2003). We beat em: nationalism and the hegemony of homogeneity in the British press reportage of Germany versus England during Euro 2000. Discourse Society. Vol.14 no.3. pp:243- 247

- Fazeli, N. (2000). Soccer representation or reality. Journal of cultural stadies and communication. 6. 81- 109. (Persian)

- Flick, U. (2006). An Introduction To Qualitative Reasearch. Translations By Jalili. Third Edition. Nashre-Ney Publication. Tehran. (Persian)

- Giulianotti, R. (2012). Sport: a critical Sociology. Translations By Tavassoli. First Edition. Elmi Publication. Tehran. (Persian)

- Howarth, D. (1999). Theoris of Discourse. Translations By sultani. Journal of Political Science. 2. 153 – 186. (Persian)

- Hoseinizade, A. (2005). Discourse Theory and Political Analysis. Journal of  Political Science. 7(28).

-Inthorn, S. (2002). The death of the Hun? National identity and German press coverage of the 1998 Football World Cup. European Journal of Cultural studies. Vol.5 no.1. pp:49- 68

- Jorgensen, M., & Philips, L. (2002). Discourse Analysis as Theory and Method. Translations By Jalili. Third Edition. Nashre-Ney Publication. Tehran. (Persian)

- kuper, S. (2010). Soccer against the enemy. Translations By ferdosipour. Third Edition. Cheshmeh Publicatin. Tehran. (Persian)

-Laclau, E. & Muffe, C. (1985). Hegemony and Socialist Strategy: Towards a Radical. Democratic politics. London: verso

- Majd Aldin, A. (2004). Norbert Elias and process sociology. Journal of human science. 41(42). 131- 148. (Persian)

- Moghadami, M. (2011). Critique of Laclau and Mouffe's Discourse Analysis. Marefate Farhangi Ejtemaei. 2. 91- 124. (Persian)

- Shajiee, R. (2014). Sociology of soccer. First Edition. Nashre-naghde-afkar Publication. Tehran. (Persian)

- Sodagar, M. (1990). Development of Capitalism in Iran. First Edition. Sholeandishe Publication. Tehran. (Persian)

- Sultani, A. (2006). Power, discourse and language: mechanisms of power in the press. PHD Thesis. Allameh Tabatabai University. (Persian)

- Tashakkori, A., & Teddlie, C. (2015). Mixed Methodology: combining qualitative and quantitative approaches. Translations By Azar & Jahanian. First Edition. Jahad Daneshgahi Publication. Tehran. (Persian)

- Veber, M. (1994).The Protestant Ethic and the spirit of Capitalism. Translations By Rashidian & manouchehri. First Edition. Elmi Farhangi Publication. Tehran. (Persian)