نویسندگان

1 ارتباطات اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

2 دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

چکیده

هدف از نگارش این مقاله مطالعه سیاست‌های موسیقیایی در صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران است. در قسمت مقدمه و طرح مسئله نگارنده به تشریح اهمیت موسیقی به‌عنوان بخشی از فرهنگ عامه و نقش آن در زندگی روزمره و رابطه موسیقی به‌عنوان امری اجتماعی با رسانه‌های جمعی که بخشی از ساختار اجتماعی و تجارب زندگی روزمره‌اند، می‌پردازد. نویسنده در بخش نظری تلاش کرده است تا با ترکیب نظریه‌هایی در حوزه فرهنگ و رسانه و همچنین مفهوم موسیقی به‌عنوان امری اجتماعی به درک بهتری از جنبه‌های مختلف سیاست‌گذاری موسیقی در رسانه برسد. این پژوهش با روش کیفی و تکنیک مصاحبه عمقی با ده نفر از دست اندرکاران حوزه موسیقی در صداوسیما صورت گرفته است. مطابق با نتایج این مطالعه تعریف سازمان از موسیقی بر سیاست‌گذاری آن تأثیر می‌گذارد. این تعریف برایند عواملی چون فرهنگ دینی، قدرت سیاسی، تعریف سازمان از مخاطب، و ترکیب موسیقی با مفهوم رسانه ملی است. موسیقی غریزی، موسیقی فطری، موسیقی رسانه‌ای و موسیقی کارکردی دسته‌بندی‌هایی از مفهوم موسیقی، مطابق با تعریف سازمان از آن است. بنابراین،‌ در صداوسیما موسیقی ابزار ارتباط و قدرت است و مفاهیم وابسته به موسیقی مانند لذت، ‌اوقات فراغت و مخاطب متأثر از جایگاه سیاسی و هژمونیک صداوسیما تعریف می‌شوند.
این تعاریف همواره در معرض چالش های بیرونی و درونی سازمان قرار می‌گیرند و دائما تغییر می‌کنند. درنهایت موسیقی، متأثر از این چالش‌ها و همچنین سیاست‌ها و ضوابطی که در بستر ایدئولوژی و فرهنگ شکل گرفته‌ سیاست‌گذاری می‌شود.

کلیدواژه‌ها

استریناتی، دومینیک (1388)، نظریه­های فرهنگ عامه، ترجمه ثریا پاک نظر، تهران: گام نو.

اشتریان، کیومرث و علی­اصغر محکی(1391)، مقدمه­ای بر روش­ سیاست­گذاری فرهنگی، تهران: انتشارات جامعه­شناسان.

تامپسون.ب. جان (1380) رسانه­ها و مدرنیته، ترجمه مسعود اوحدی، تهران: سروش.

تامپسون، ج ( 1378)، ایدئولوژی و فرهنگ مدرن،  (مسعود اوحدی)، تهران: موسسه فرهنگی آینده پویا

خجسته، حسن (1386)، «موسیقی در رادیو ایران»، مجله رادیو، شماره 35، 4-9.

سروری، حسین(1388)، «بررسی گفتمان سنت گرای موسیقی در ایران معاصر (1285- 1385)»، فصلنامه علوم اجتماعی، شماره 49، 144-183.

شفرد، جان (1390)، موسیقی به مثابه متن اجتماعی، ترجمه جمال محمدی، تهران: ‌دفتر پژوهش­های رادیو.

صمیم، رضا (1392)، «برساخت سوژه در فرایند مصرف فرهنگ مردم پسند: مطالعه­ای کیفی بر روی مصرف کنندگان موسیقی مردم پسند در تهران»، فصلنامه تحقیقات فرهنگی، دوره ششم، شماره اول،23-53.

فیسک، جان (1386)، درآمدی بر مطالعات ارتباطی، ترجمه مهدی غبرایی، تهران: دفتر مطالعات و توسعه رسانه­ها.

کوثری، مسعود (1387) درآمدی بر موسیقی مردم پسند، تهران: دفتر پژوهش­های رادیو.

کوثری، مسعود(1391) موسیقی و رادیو، تهران: دفتر پژوهش­های رادیو.

منتظرقائم، مهدی و معتمدی، بشیر (1389)، «ضوابط شفاف و غیر شفاف در تولید برنامه­های دینی تلویزیون»، فصلنامه تحقیقات فرهنگی، دوره سوم، شماره چهارم، 23-58.

نوذری، حسنعلی(1384) نظریه انتقادی مکتب فرانکفورت در علوم اجتماعی و انسانی، تهران: آگه.

هاینیش، ناتالی ( 1387)، جامعه شناسی هنر، ترجمه عبدالحسین نیک گوهر، تهران: آگه.

 

Adorno, T ( 1976) , Introduction to the sociology of music, ( Fbashby), New York : seabyry

Adorno, T ( 1990), Cultural industry, ( J.M Bernestein), London: Routledge

Bennet, A (2005), culture and everyday life, London: sage publication

De nora, T ( 2000). Music in every day life, Cambridge: university press

De Fleur, M.L. and Ball-Rokeach, S. (1989) Theories of MassCommunication , th edn, White Plains, NY: Longman.

Jenks, C (1993) Culture. London: Routledge

Kellener, D (1995), Cultural studies, identity and politics between the modern and the postmodern, London and new york: Routledge

Malm,K and Wallis , R (1992),Media policy and music activity , Routledge

Moores, S ( 2000), media in everyday life in modern society, Edinburgh university press

McGuigan, J (2004), rethinking cultural policy, England: open university press

Neiger, N,Meyers,O and Eyal Zandberg (2011),”Tuned to the nation's mood: Popular music as a mnemonic cultural object”, Media Culture Society: 33: 971-988

Sheferd,J & Wicks ( 1997). Music and culturl theory,Cambridge : polity

Witkin, R (2003), Adorno on popular culture, London: Routledge