وابستگی به شبکه‌های اجتماعی مجازی در زنان خانه‌دار، مطالعه موردی کیفی

نویسنده

دانشجوی دکترارشته روانشناسی تربیتی خوراسگان اصفهان

چکیده

چکیده
اکنون، شبکه‌های اجتماعی مجازی در حال گسترش روز افزون در جوامع اند و شمار زیادی از کاربران در شبکه‌ها مشغول فعالیت هستند. زنان خانه‌دار هم یکی از مصرف‌کنندگان مهم این رسانه تأثیرگذارند. استفاده مفرط و آسیب‌زا از این رسانه می‌تواند موجب اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی مجازی ‌شود. هدف از این پژوهش شناخت عوامل وابستگی به شبکه‌های اجتماعی مجازی در زنان خانه‌دار و پیامدهای احتمالی آن است.
روش این پژوهش روش کیفی و از نوع مصاحبه ساخت‌یافته است. مصاحبه با ده زن خانه‌دار وابسته به شبکه‌های اجتماعی مجازی انجام شده است و سپس از طریق تحلیل مضمون، کدها و مفاهیم استخراج گردید. نتایج مطالعه نشان می‌دهد که از عوامل وابستگی به شبکه‌های اجتماعی مجازی می‌توان به احساس تنهایی، فقدان حمایت اجتماعی و افسردگی اشاره کرد. همچنین استفاده آسیب‌زا موجب افسردگی و احساس انزوا در کاربران خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


 

آزادارمکی، تقی و امامی، یحیی (1383). تکوین حوزه عمومی و گفت و گوی عقلانی. مجله جامعه‌شناسی ایران، دوره پنجم، شماره یکم.صص89-58.

برتون، فیلیپ (١٣٨٢). آیین اینترنت. ترجمه علی‌اصغر سرحدی، ن، جمشیدی، تهران: نشر امیرکبیر

بخشی، بهاره؛ نصیری، بهاره؛ بختیاری، آمنه؛ طاهریان، مریم. (1392). نقش و کارکرد شبکه‌های اجتماعی. پژوهش‌نامه زنان، سال چهارم، شماره دوم،صص 37-59.

پورشهریاری، مه سیما (1386). مقایسه افسردگی، انزوای اجتماعی و ارتباطات خانوادگی دانش آموزان دختر کاربر و غیر کاربر اینترنتی دبیرستان‌های تهران، فصلنامه مطالعات روان‌شناختی دوره سوم، شماره دوم،صص 64-49.

دلاور، علی (1389). روش‌شناسی کیفی، فصلنامه راهبرد، سال 19، شماره 54،صص 329-307.

سیف الهی، سیف‌الله و شاطری، پروانه (1394). نقش شبکه‌های اجتماعی نوین در تغییر رفتار دختران و زنان ایرانی، مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران. سال 7، شماره2، صص44-27.

عباسی قادی، مجتبی و خلیل کاشانی، مرتضی (1390). تأثیر اینترنت بر هویت ملی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

عدلی‌پور، صمد؛ میر محمد تبار، احمد؛ افشار، سیمین و سهرابی، مریم (1394) تأثیر شبکه اجتماعی کلوب بر سرمایه اجتماعی دختران و زنان شهر تبریز، فصلنامه مطالعات جامعه‌شناختی جوانان. سال6، شماره 19، صص 120-99.

قاسم‌زاده، لیلی، شهرآرای، مهرناز و مرادی، علیرضا (1386). بررسی میزان شیوع اعتیاد به اینترنت و رابطه با تنهایی و عزت نفس در دانش آموزان دبیرستانی تهران، دوره بیست وسوم، شماره یکم، صص 68-41.

 
 
 

خانیکی، هادی و بابایی، محمود (1390). تأثیر سازوکارهای ارتباطی اینترنت بر الگوهای تعامل کنشگران فضای سایبر ایران. فصلنامه علمی پژوهشی علوم اجتماعی، شماره 56، صص 115-73.

خدایاری، کلثوم، دانشور حسینی، فاطمه و سعیدی، حمیده (1393). میزان و نوع استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی. فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، سال بیست ویکم، شماره یکم، صص192-176.

کاستلز، مانوئل. (1384). عصر اطلاعات، اقتصاد، جامعه و فرهنگ، ترجمه احمد علیقلیان، افشین خاکباز و حسن چاوشیان، تهران: طرح نو.

گیدنز، آنتونی (1389). جامعه‌شناسی. ترجمه حسین چاوشیان، تهران: نشر نی.

محسنی، منوچهر؛ دوران، بهزاد و سهرابی محمدهادی (1385). برسی اثرات استفاده از اینترنت بر انزوای اجتماعی کاربران اینترنت، مجله جامعه‌شناسی ایران، سال هفتم. شماره چهارم، صص95-72.

منادی، مرتضی (1385). روش کیفی در علوم اجتماعی و رفتاری. فصلنامه حوزه و دانشگاه، پژوهشکده حوزه و دانشگاه، سال دوازدهم، شماره چهل وهشتم، صص93-89.

نیرومند، لیلا و ذهابی، شایسته (1394). بررسی عوامل مؤثر بر میزان حضور زنان در شبکه‌های اجتماعی مجازی، مورد مطالعه: زنان ساکن شهر تهران، نشریه مطالعات رسانه‌ای. سال نهم، شماره بیست و ششم، صص 136-119.

 

Boyd,.M. , Ellison.N.B. (2007). Social Network sites: definition, history, and scholarship. Journal of computer – Mediated Communication,13 (1), 210 – 230.

Caplan, S.E. (2002). Problematic Internet use and psychological well - being: Development of a theory – based cognitive- behavioral measurement instrument. Computers in Human Behavior, 18, 553 – 557.

Hilberman,j. (2009) young people are social network in droves –retrieved in http:y:pandigital.Usembassy.Gov/et/English/article/2009/91/20090105145310madaba.

Turel, O., & Serenko, A. (2012). The benefits and dangers of enjoyment with social networking websites. European Journal of Information Systems, 21, 512–528

Shapira, N. A., Goldsmith, T. D., Keck Jr, P. E., Khosla, U. M., & McElroy, S. L. (2000). Psychiatric features of individuals with problematic internet use. Journal of affective disorders, 57(1), 267-272.

 Young,K.S. , Rogers,R. (1997). The relationship between depression and Internet addiction. Cyber Psychology & Behavior, 1(1), 25-28.