بررسی گونه های مختلف دینداری در مواجهه با مؤلفه‌های مدرنیته (مطالعه موردی: دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران)

نویسندگان

1 دکتری جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران. استادیار گروه جامعه شناسی دانشگاه آزاد گرمسار

2 کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار

3 کارشناسی ارشد مطالعات زنان دانشگاه تهران

چکیده

در دوره های تاریخی و اجتماعی توجه به عنصر زمان و مکان اهمیت پیدا می کند و دین با پرسش های معرفت شناسانه رقیبان خود مواجه می شود. این شرایط متنوع و جدید و نوع مواجهه با این شرایط، طرز تلقی ها و نگرش های جدیدی را نسبت به دین بوجود می آورد که از آن به نوع دینداری تعبیر می شود. جهت بررسی این موضوع، دیدگاه های صاحبنظران مختلف پیرامون انواع دینداری، مورد بررسی قرار گرفت که نهایتا مدل ویلیام شپرد که رهیافتی جامعه شناسانه دارد، به دلیل جامعیت بالا و زیر پوشش قرار دادن اغلب مولفه ها و شاخص های گونه شناسی های دیگر برگزیده شد. روش این تحقیق، پیمایش می باشد و ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانشجویان مقطع کارشناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران می باشد که با استفاده از نمونه گیری تصادفی طبقه ای تعداد 247 نفر انتخاب شده اند. نتایج نشان داد از نظر نوع دینداری 7/5 درصد پاسخگویان رادیکال اسلامی، 6/23 درصد سنت گرا، 5/49 درصد سنت گرای جدید، 4/18 درصد تجددگرای اسلامی و 8/2 درصد سکولار هستند. بنابراین بیشترین درصد پاسخگویان از لحاظ نوع دینداری سنت گرای جدید هستند. 

کلیدواژه‌ها


 

-        امام جمعه زاده، سیدجواد؛ محموداوغلی، رضا؛ عیسی نژاد، امید. (1389). بررسی رابطه میان دینداری و مشارکت سیاسی دانشجویان دانشگاه اصفهان. پژوهشنامه علوم سیاسی، سال ششم، شماره اول.

-        احمدی، یعقوب. (1388). وضعیت دینداری و نگرش به آینده دین در میان نسل‌ها (مطالعه موردی شهر سنندج). فصل‌نامه علمی ـ تخصصی معرفت فرهنگی اجتماعی، سال اول، شماره اول.

-        الیاده، میرچا. (1374). فرهنگ و دین. ترجمه بها ءالدین خرمشاهی. تهران، طرح نو.

-        حبیب زاده خطبه سرا، رامین. (1384). بررسی انواع دینداری در بین دانشجویان، پایان نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه تربیت مدرس.

-        ذوالفقاری، ابوالفضل. (1389). رابطه میزان دینداری (التزام دینی) با نوع دینداری. فصلنامه علوم اجتماعی، شماره 49.

-        ذوالفقاری، ابوالفضل؛ موحدی، محمد ابراهیم. (1390). رابطه میزان و نوع دینداری با ارزش های مردم سالاری. فصلنامه علوم اجتماعی ، شماره 52.

-        سراج زاده، سید حسین؛ شریعتی، سارا؛ صابر، سیروس. (1383). بررسی رابطه میزان دینداری و انواع آن با مدارای اجتماعی. مجله علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد، شماره چهارم، سال اول.

-        سراج زاده، سید حسین؛ مهناز، توکلی. (1380). بررسی تعریف عملیاتی دینداری در پژوهش های اجتماعی. فصلنامه پژوهش، شماره21-20، سال پنجم، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

-        شجاعی زند، علیرضا. (1384). مدلی برای سنجش دینداری در ایران. مجله جامعه شناسی ایران. دوره ششم، شماره اول.

-        صادقی، محمود. (1378). جایگاه دین در سلامت روانی. تهران، طریق کمال.

-        طالبان، محمدرضا ؛ میرزایی، مهدی. (1389). بررسی تجربی ارتباط سطح دینداری با رفتار انتخاباتی. دانشنامه علوم اجتماعی، دوره 1، شماره 4.

-        میرسندسی، محمد. (1383). سنجش میزان و انواع دینداری در میان دانشجویان. پایان نامه دکتری جامعه شناسی، دانشگاه تربیت مدرس.

-        وبر، ماکس. (1382). اخلاق پروتستانی و روح‌ سرمایه‌داری. ترجمه ع‍ب‍دال‍ک‍ری‍م‌ رش‍ی‍دی‍ان. تهران، ع‍ل‍م‍ی-‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی.

-        وبر، ماکس. (1382). دین، قدرت و جامعه. ترجمه احمد تدین. تهران، هرمس.

 

-          Allport,G. The Individual and His Religion: A Psychological Interpretation, NewYork: Macmillan, (1950)

-          Shepard,E. William. (1986).Islam and Ideology: Towards a Typology International journal of Middle East Studies. Vol. 19

-          Shepard, William. (2004). The Diversity Thought: Towards a typology Islamic Though in the Towentith century, edited by Suha Taji- Faruki and Basheer M.Nak,I.B.Towris.