نوع مقاله : علمی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علوم ارتباطات اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استاد گروه علوم ارتباطات اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

چکیده

این پژوهش به جستجوی ردِ پای «فمینیسم عامه‌پسند» در محتواهای به‎اشتراک‎گذاشته‎شده از سوی کنشگران ایرانی حوزه زنان در بستر رسانه‌های اجتماعی می‌پردازد. به این منظور، به تحلیل کیفی محتوای نمونه‌های استخراج‌‎شده از حساب‎ کاربری پُربازدید چهار کنشگر حوزه زنان در اینستاگرام پرداخته، و کوشیده‎ایم با شناسایی مسائل پربسامد و برجسته‎شده حوزه زنان و جنسیت در این محتواها، چگونگی پرداختن به این مسائل، و راهکارهای پیشنهادشده برای آنها، به این پرسش پاسخ دهیم که آیا این متون نشان دهنده وجود گرایش به فمینیسم عامه پسند نزد کنش‎گران ایرانی فعال در حوزه زنان هستند یا خیر.
بر اساس یافته‏های پژوهش، محتواهای به اشتراک‏گذاشته‎شده و کنش‌گری کنش‎گران مورد مطالعه، دارای ویژگی‎هایی چون درگیری در حلقه بازخوردها، تمرکز افراطی بر بدن زنان، ارائه نسخه‏‌ای زیبایی‌سازی‌شده از فمینیسم، و گاه پیشنهاد راهکارهای ساده‏‌سازی‌شده و فردگرایانه برای حل نابرابری‌های مبتنی بر جنسیت هستند. همچنین نشان داده شده‌است که گرچه کنش‌گری دیجیتال فعالان مورد مطالعه می‏‌تواند به مشاهده‏‌پذیری مسائل به‌حاشیه‌رانده‌‎شده زنان ایرانی کمک کند، این کنش‌گری بیش از همه در راستای ایجاد سرمایه اجتماعی برای کنشگران بوده‌است. به علاوه، نتیجه مطالعه نشان می‏دهد که برخی پویش‌ها و کنشگری‌های فعالان مورد مطالعه را می‏‌توان ذیل فرایند قدرت‏گرفتن فمینیسم‌ عامه‌‏پسند و محبوبیت آن در مباحثات عمومی ساخته‏‌شده در فضای مجازی ایران حول مسائل زنان به شمار آورد.

کلیدواژه‌ها