نوع مقاله : علمی

نویسنده

دانشیار پژوهش هنر در فرهنگ، هنر و ارتباطات

چکیده

در ایران پس از انقلاب اسلامی؛ مطبوعات هنری، بخشی از جریان اندیشه‌ورزی تخصصی هنر را برعهده گرفتند. هنر ‏دینی معاصر ‏نیز موضوع اصلی برخی مجلاتی بود که درصدد برساخت مفاهیم ثانویه‌ای از مفهوم هنر دینی بودند. این ‏مقاله با توجه به اهمیت ‏کارکرد این مجلات از منظر هنری و مطبوعاتی، سه مجلۀ هنر دینی، رواق هنر و اندیشه و عصر ‏آدینه را برای پاسخ به این پرسش ‏که از هنر دینی معاصر، چه انگاره‌ای برساخته‌ شد، مطالعه کرده است. با توجه به ‏تعاریف هنر دینی در منظر سنت‌گرایان و ‏حکمای و فقهای مسلمان، مقاله نسبت مقولات برساخته را با آنها سنجیده است. ‏همچنین در رویکرد نظری از منظر ارتباطی، ‏نسبت جریان اندیشه‌ورز مجلات را در باب کارکرد هنر دینی معاصر، با ‏نظریات گلولة جادویی و مخاطب فعال مطالعه نموده است. ‏تحقیق در این مقاله، به روش تحلیل مضامین مجلات مذکور ‏انجام شد. نتایج نشان داد که این مطبوعات، مفهومی از هنر دینی ‏معاصر را، قریب به دیدگاه‌های نهاد روحانیت در خصوص دین برساختند، ‏در حالی‌که اندیشه‌ورزی بنیادین مبتنی بر مبادی سنتی ‏فلسفی و حکمی هنر دینی، قوام و دوام نیافت. ‏
در این پارادایم به هنر از دیدگاهی کارکردگرا نگریسته و هنر، با توجه کامل به سینما، به‌مثابه ابزار، وسیله و رسانه‌ای برای ‏تبلیغ ‏دین شناخته شد که از منظر اثربخشی ارتباط با مخاطبان آن، متکی به نظریۀ گلولة جادویی بوده و نقش فعال ‏مخاطبان در ارتباط ‏با رسانه، نادیده انگاشته شده است. ‏

کلیدواژه‌ها