نوع مقاله : علمی ترویجی

نویسنده

دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

چکیده
این مقاله رویکردهای مختلف به حوزه‌ی تحلیل انتقادی گفتمان، مبانی نظری، روش‌ها و مفاهیم اصلی مورد استفاده‌ی آن‌ها را مورد بررسی قرار می‌دهد. این رویکردهای عضو جنبش تحلیل انتقادی گفتمان با پدیده‌های مورد مطالعه، پیش‌فرض‌های نظری و روش‌های به کار گرفته از یکدیگر جدا می‌شوند. رویکردها به تحلیل انتقادی گفتمان در سطح نظری ابعاد گوناگون نظریه‌ی جامعه‌شناختی و نظریه‌ی اجتماعی-روان‌شناختی از نظریه‌های کلان یا نظریه‌های اجتماعی عام گرفته تا نظریه‌های میان‌برد و نظریه‌های خرد اجتماعی و حتی نظریه‌های زبانی و گفتمان را به نحو التقاطی به کار می‌گیرند. به لحاظ روش‌شناختی نیز تحلیل انتقادی گفتمان در رویکردهای متعدد آن روش‌شناسی خود را بیشتر در سنت نظریه‌ی هرمنوتیک قرار می‌دهد. نویسنده به علائق اساسی پژوهش در تحلیل انتقادی گفتمان، که عمدتاً شامل مسائلی از قبیل قدرت، طرد و انقیاد و نابرابری و بی‌عدالتی اجتماعی می‌شود، می‌پردازد. این علائق منجر به نزدیکی تحلیل انتقادی گفتمان به تحلیل سیاسی می‌شود.
واژگان کلیدی: تحلیل انتقادی گفتمان، نظریه، روش، پژوهش اجتماعی.

کلیدواژه‌ها